Poleć nas Znajomym 
                     
       [ Aktuariusz - Baza Wiedzy ]

 » e-BOOK część 3

W tej części dowiedzą się Państwo jakie elementy wpływają na wartość rezerw na świadczenia pracownicze, a także jakie informacje powinien dostarczyć aktuariusz w raporcie aktuarialnym. Ewentualnie o jakie informacje mogą się Państwo dopytać aktuariusza, który wykonał wyliczenie.

 7. Założenia aktuarialne – zmienne mające znaczący wpływ na wysokość rezerw

Na podstawie danych, które zaprezentowaliśmy w poprzedniej części, oraz informacji dostępnych na rynku (na przykład rentowność obligacji skarbowych), a także statystyk, które mógł wygenerować sam aktuariusz, biuro aktuarialne szacuje szereg założeń aktuarialnych. Aktuariusz sprawuje pieczę na tym, aby założenia były bezstronne oraz spójne. Co to oznacza? Bezstronność założeń oznacza nie są ani nieostrożne, ani nadmiernie ostrożne (zachowawcze), a spójność oznacza, że odzwierciedlają relacje ekonomiczne pomiędzy takimi czynnikami jak: inflacja, stopy wzrostu wynagrodzeń i stopy dyskontowe.
Podstawowe założenia aktuarialne:


  • DEMOGRAFICZNE:

    >> wskaźnik umieralności pracowników - w Polsce z uwagi na liczebność próby  najlepszym oszacowaniem współczynników umieralności zajmuje się GUS i corocznie publikuje Tablice Trwania Życia, oczywiście wskaźniki te mogą być korygowane o realne współczynniki w odniesieniu do umieralności pracowników Jednostki,

    >> wskaźnik rotacji pracowników - w kontekście wyceny aktuarialnej rezerw na świadczenia pracownicze, oznacza współczynnik prawdopodobieństwa odejścia pracownika z jednostki w ciągu jednorocznego okresu. Wskaźnik ten musi być określony od dnia bilansowego do dnia wypłaty świadczenia. Przy jego wyliczaniu nie należy brać pod uwagę odejść związanych ze zmiennymi demograficznymi modelowanymi odrębnie (tj. całkowita niezdolność do pracy, śmierć pracownika czy odejście na emeryturę). Nie ma znaczenia, czy odejście z pracy nastąpiło z winy pracodawcy, pracownika czy za porozumieniem stron. Ponieważ wskaźnik rotacji bywa różny dla różnych jednostek, powszechnie przyjęło się, że dla każdej jednostki tabele rotacji tworzone są indywidualnie. Do wiarygodnego oszacowania wartości rotacji niezbędne są rzeczywiste dane dotyczące odejść z pracy w danej jednostce oraz łącznej liczby pracowników zatrudnionych na początek i koniec badanego okresu. Im dłuższy przedział czasowy, z jakiego pochodzą wykorzystywane informacje, tym bardziej wiarygodne wyniki dokonanych szacunków. Wskaźnik rotacji powinno określać się na podstawie informacji pochodzących przynajmniej z kilku lat,

    >> wskaźnik niezdolności do pracy- wskaźnik ten szacowany jest na podstawie informacji generowanych przez ZUS,

    >> wskaźnik wcześniejszego przechodzenia na emeryturę - najczęściej jednostka przekazuje tą informację poprzez oznaczenie pracownika, któremu przysługuje wcześniejsza emerytura, np. za pracę w warunkach szkodliwych,

  • FINANSOWE:

    >> stopa dyskontowa - W chwili obecnej, ze względu na ograniczony rynek wysoko ocenianych obligacji przedsiębiorstw, aktuariusze w Polsce dokonujący wyceny rezerw na świadczenia pracownicze zmuszeni są do wyznaczania stóp dyskontowych na podstawie obserwacji rentowności obligacji skarbowych. Kolejnym ograniczeniem przy wyznaczaniu stopy dyskontowej jest słabo rozwinięty rynek obligacji skarbowych o odpowiednio odległym terminie wykupu, który odpowiadałby szacowanemu terminowi płatności wszystkich świadczeń. W takich wypadkach, zgodnie z MSR 19, w celu zdyskontowania płatności o krótszym terminie wymagalności jednostka stosuje bieżące stopy rynkowe dotyczące odpowiedniego terminu wykupu, a w celu zdyskontowania płatności o dłuższym terminie wymagalności szacuje stopę dyskontową poprzez ekstrapolację bieżących stóp rynkowych wzdłuż krzywej rentowności. Jest mało prawdopodobne, aby łączna wartość bieżąca zobowiązania z tytułu określonych świadczeń była szczególnie wrażliwa na stopę dyskontową stosowaną do tej części świadczenia, która będzie podlegała zapłacie po upływie końcowego terminu wykupu dostępnych na rynku obligacji przedsiębiorstw i obligacji skarbowych.

    >> prognozowana stopa wzrostu wynagrodzeń lub innych składników będących podstawą do naliczania świadczeń pracowniczych - W przypadku ustalania stopy wzrostu wynagrodzeń należy przyjąć taki jej poziom, aby zapewnić wzrost wynagrodzeń, jaki jest zagwarantowany pracownikom w wewnętrznych uregulowaniach spółki lub zwyczajowo oczekiwany (np. poziom inflacji). W praktyce większość zakładów pracy nie posiada zagwarantowanego wzrostu wynagrodzeń w swoich uregulowaniach (np. w układzie zbiorowym pracy, regulaminie wynagradzania), w związku z tym do wyceny aktuarialnej przyjmuje się oczekiwania w zakresie przyszłego wzrostu wynagrodzeń.

Poniższa tabela przedstawia podstawowe zależności między zmianą założeń, a zmianą wartości rezerwy w przypadku najczęściej występujących w Polsce świadczeń pracowniczych: odpraw emerytalnych, odpraw rentowych, odpraw pośmiertnych oraz nagród jubileuszowych.:



Jak czytać powyższą tabelę? Dla przykładu obniżenie stóp dyskontowych powoduje podwyższenie rezerw na wszystkie wskazane w powyższej tabeli świadczenia pracownicze.
Raport aktuarialny z wyceny rezerw na świadczenia pracownicze powinien zawierać analizę wrażliwości rezerw na zmianę istotnych założeń aktuarialnych.


8. Jakie informacje zawiera raport aktuarialny?


Raport aktuarialny nie zawiera tylko wyniku z wyceny rezerw na świadczenia pracownicze. Dokument będący zwieńczeniem pracy aktuariusza powinien zawierać następujące informacje:

>> Opis podstawowych informacji dotyczących wyceny (rodzaj świadczeń, data bilansowa, nazwa jednostki dla której wycena jest sporządzana),


>> Opis i ewentualne skrócone statystyki (lub wykresy) danych dostarczonych przez jednostkę,


>> Opis założeń aktuarialnych (źródło oraz wartości przyjęte do wyceny),



>> Skrócony opis metody zastosowanej do wyceny rezerw na świadczenia pracownicze,



>> Skrócony opis zasad przyznawania świadczeń pracowniczych, które są przedmiotem wyceny,



>> Rekomendowany przez aktuariusza wynik stanu rezerw w podziale na każdy rodzaj świadczeń oraz na rezerwy krótko- i długo-terminowe (Wyniki podane są na przykład w konwencji tabeli podzielonej na świadczenia pracownicze i z dodatkowym rozróżnieniem na rezerwy krótkoterminowe – czyli te, które spodziewamy się, iż zrealizują się w ciągu najbliższych 12 miesięcy, oraz długoterminowe – czyli te, które spodziewamy się, że zrealizują się w czasie dłuższym niż 12 miesięcy.), (ewentualnie inne dodatkowe podziały wynikające z wcześniejszej umowy, np. podział na miejsca powstawania kosztów),


>> Prezentację zmiany zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych zgodną ze standardami rachunkowości, uwzględniającą następujące elementy:

> Wysokość rezerw na początek okresu bilansowego,
> Koszty bieżącego zatrudnienia - wzrost wartości bieżącej zobowiązań z tytułu określonych świadczeń wynikający z pracy wykonywanej przez pracowników w okresie bieżącym,
> Koszty przeszłego zatrudnienia - zmiana wartości bieżącej zobowiązania z tytułu określonych świadczeń za pracę wykonywaną przez pracowników w ubiegłych okresach, pojawiająca się w okresie bieżącym w wyniku:
    - zmiany programu (wprowadzenie, wycofanie lub zmiana warunków programu określonych świadczeń),
    - lub ograniczenia programu (istotne zmniejszenie przez jednostkę liczby pracowników objętych programem),
> Odsetki netto od zobowiązania netto (inaczej koszty odsetek) - zmiana wartości zobowiązania (składnika aktywów) netto z tytułu określonych świadczeń w trakcie okresu spowodowana upływem czasu,
> Zyski i straty aktuarialne – wszelkie zmiany wartości bieżącej zobowiązania z tytułu określonych świadczeń wynikające ze:
    - skutków różnic pomiędzy poprzednimi założeniami aktuarialnymi a tym, co faktycznie nastąpiło, 
     - skutków zmian założeń aktuarialnych, 
> Wypłacone świadczenia,
> Wysokość rezerw na koniec okresu bilansowego


>> Propozycję ujawnień rezerw na świadczenia pracownicze zgodną ze standardami rachunkowości (MSR 19, KSR 6 lub US GAAP),


>> Analizę wrażliwości dla każdego istotnego założenia aktuarialnego na koniec okresu sprawozdawczego, pokazującą, jaki wpływ na zobowiązanie z tytułu określonych świadczeń miałyby zmiany odpowiednich założeniach aktuarialnych, które były potencjalnie możliwe na ten dzień,


>> Analizę zapadalności czyli podział wartości rezerw na pewne przedziały czasowe. Wartość rezerwy na świadczenie pracownicze konkretnego pracownika „wpada” do danego przedziału czasowego, jeżeli spodziewamy się,  że właśnie w tym czasie nastąpi wypłata tego świadczenia,


>> Analizę płatności świadczeń pracowniczych, czyli przewidywane, oczekiwane kwoty wypłat danego świadczenia uwzględniające prawdopodobieństwo otrzymania danego świadczenia.


ATTUARIO - Aktuariusz
Biuro Aktuarialne

phone506_ 441 107
22 371 66 96

email



Aktuariusze Fair Play 2011

NAPISZ DO NAS
Oddzwaniamy natychmiast!

* wypełnij wszystkie pola formularza





Zaufali nam:

aktuariusz