Poleć nas Znajomym 
                     
       [ Aktuariusz - Baza Wiedzy / Aktuariat ]

 » Historia aktuariatu

Podwaliny współczesnych nauk aktuarialnych – nauk pozwalających oszacować wysokość składek w sposób zapewniający pokrycie przyszłych świadczeń -zostały stworzonej już w czasach starożytnych. Organizacje istniejące w starożytnym Rzymie, zwane Collegiami, niosły pomoc osobom znajdującym się w ciężkiej sytuacji finansowej, załatwiając wszelkie formalności związane z organizacją pogrzebu. Collegia za cel statutowy, przyjmowały pokrycie kosztów pogrzebu osób, które należały do tego kolegium. Dla realizacji tych zadań członkowie kolegium płacili regularne składki. Oczywiście ktoś musiał wyliczyć jaką składkę członkowie kolegium mają zapłacić by pokryć koszt przyszłych uroczystości pogrzebowych. Obliczenia te były w dużym stopniu uproszczone, ale biorąc pod uwagę niewielką liczbę osób w takich społeczeństwach - kilkudziesięciu do kilkuset - stosunkowo łatwe było oszacować prawdopodobieństwo śmierci i oszacować związane z tym koszty.

                W ten sposób zostało zapoczątkowane tworzenie kontraktów zapewniających  pokrycie finansowych potrzeb wynikających z określonych zdarzeń w życiu człowieka, takich jak choroba, kalectwo, przekroczenie określonego wieku, a przede wszystkim śmierć.

Po upadku starożytnego Rzymu miał miejsce swoisty zastój w rozwoju aktuariatu, przełomem okazały się dopiero przeprowadzone przez Edmunda Halleya w XVII wieku, badania populacji w mieście Breslau (ówczesny Wrocław). Żeby to wyjaśnić trzeba przybliżyć postać wrocławskiego pastora Kaspara Neumanna (1648 – 1715). Pastor Neumann miał pewne „hobby” – przez 5 lat (1687 – 1691) skrupulatnie gromadził rejestry zgonów i narodzin w mieście Breslau. W ten sposób Neumann zbudował prawdziwą i kompletną bazę danych, zawierającą wiek i płeć zmarłych, jak i pełne informacje o narodzinach. Pastor wyniki swoich badań opublikował w pracy „Reflexiones über Leben und Tod bei denen Breslau Geboren und Gestorben”. W ten sposób wieść o mieście Breslau i statystyce życia i śmierci gromadzonej przez pastora Kaspara Neumanna, dotarła do Edmunda Halleya. Ten zainteresowany badaniami wrocławskiego pastora przyjrzał się bliżej tym specyficznym danym. W 1693 r. w Transactions of the Royal Society została opublikowana praca Halleya pod tytułem „An estimate of the degrees of mortality of mankind, drawn from curious tables of the births and funerals at the city of Breslaw, with an attempt to ascertain the price of annuities on lives” (Ocena stopnia śmiertelności rodzaju ludzkiego, poczyniona na podstawie ciekawych tablic narodzin i pogrzebów w mieście Wrocław, z próbą ustalenia ceny rent).


Fragment publikacji Edmunda Halleya

W swojej pracy Halley uznał, że Wrocław ze względu na to, że nie jest miastem portowym, o stosunkowo niewielkiej migracji ludności, leżącym w spokojnej strefie kontynentalnej, niemal na tej samej szerokości geograficznej, co Londyn może być traktowany jak miasto wzorcowe. Na podstawie danych, zgromadzonych przez Neumanna, Halley ustalił m.in.:

  • ogólną liczbę mieszkańców ówczesnego Breslau, wynosiła ona ok. 34 tys. (wiele lat później ustalenia Halleya potwierdzili historycy)
  • śmiertelność dzieci w wieku 1-6 lat, wynosiła ona wówczas 45 proc.
  • statystyczną długość życia mieszkańców ówczesnego Wrocławia, wynosiła ona 33,5 roku
  • liczbę mężczyzn zdolnych do noszenia broni (w wieku 18-56 lat) w mieście Breslau, wynosiła ona  w tamtym czasie 9027

Swoje analizy Halley umieścił w tabelach, które od tamtej pory w historii statystyki znane są jako „wrocławskie tabele życia Halleya”.


Tabela z pracy Edmunda Halleya

Halley na podstawie analiz zawarł w publikacji również wnioski dla rządzących, ale co najważniejsze Halley oprócz „suchych” statystyk i zaleceń dla rządzących zamieścił w swojej pracy coś jeszcze – zaproponował sposób obliczania składek dla przyszłych emerytów w zależności od wieku.

Praca Halleya pokazała, że można w sposób ilościowy dokonywać szacunków pewnych stosunków liczbowych w dużej zbiorowości, populacji, na podstawie analizy danych odnoszących się do niewielkiej nawet podgrupy, ,,próby”, a także dokonać pewnych predykcji statystycznych dotyczących długości życia człowieka. W ten sposób Halley stworzył teoretyczne podwaliny rent, co pozwoliło na  rozwinięcie ich sprzedaży. Handel rentami wprowadzono na początku XVI w. w miastach hanzeatyckich (Holandia, płn. Niemcy) i Anglii. Renty podlegały monopolowi państwowemu i miały – w założeniu – podreparować budżet państwa. Na początku sprzedawano jednak dożywotnie renty po tej samej cenie, bez uwzględniania wieku przyszłego rencisty.

W ten sposób rejestry narodzin i zgonów w mieście Breslau, zgromadzone przez pastora Kaspara Neumanna, opracowane później przez angielskiego uczonego, stały się punktem wyjścia nauk statystycznych a co za tym idzie nauk aktuarialnych. „Wrocławską” metodę Halleya towarzystwa ubezpieczeniowe stosowały jeszcze w XVIII w., później metoda była wielokrotnie udoskonalana.

Halley dał ludzkości metodę, która stała się podstawowym narzędziem analizy każdego ubezpieczenia życiowego, każdego systemu emerytalnego w ten sposób zapoczątkował rozwój nauk aktuarialnych.

ATTUARIO - Aktuariusz
Biuro Aktuarialne

phone506_ 441 107
22 371 66 96

email


Aktuariusze Fair Play 2011

NAPISZ DO NAS
Oddzwaniamy natychmiast!

* wypełnij wszystkie pola formularza





Zaufali nam:

aktuariusz